Moet de voeg van jouw gevel worden aangepakt? Op de pagina over voegwerk herstellen lees je hoe zo’n klus verloopt.
Welke soorten voegen zijn er?
Dit zijn de voegvormen die je in gevels tegenkomt, grofweg van oud naar nieuw.
| Voegvorm | Zo ziet hij eruit | Wanneer en waar |
|---|---|---|
| Platvolle voeg | De voorkant ligt gelijk met de stenen | Al in de middeleeuwen. In de twintigste eeuw verdrong hij steeds meer de ambachtelijke voegen |
| Voeg met daggestreep | Een streep in het midden van de voeg, een tot twee millimeter diep | Van de middeleeuwen tot in de negentiende eeuw |
| Gesneden voeg (snijvoeg) | Scherp, langs een rechte lat schuin afgesneden, steekt niet uit | Zeventiende en achttiende eeuw, vooral op representatieve gevels |
| Knipvoeg | Lijkt op de gesneden voeg, maar steekt voor de stenen uit | Achttiende en negentiende eeuw, typisch voor de negentiende |
| Terugliggende (verdiepte) voeg | Ligt achter de stenen | Veel in de jaren twintig en dertig |
| Schaduwvoeg | De bovenkant van de lintvoeg ligt sterk verdiept en loopt naar beneden tot de voorkant van de steen | Weinig toegepast bij monumentale gebouwen |
Bij doorstrijken werkt de metselaar de voeg meteen tijdens het metselen af. Het profiel kan dan worden aangepast: meer of minder terugliggend, een schaduwvoeg of een holle voeg.
Wat is een knipvoeg?
Een knipvoeg steekt voor de stenen uit. Daarin verschilt hij van de gesneden voeg of snijvoeg, die langs een rechte lat (een rei) schuin is afgesneden en niet uitsteekt.
De knipvoeg komt uit de achttiende en negentiende eeuw en is een typisch negentiende-eeuws verschijnsel: men liet de gesneden voeg zo ver naar voren komen dat hij, samen met brede lintvoegen en minimale stootvoegen, een belangrijk deel van de architectuur werd.
Een knipvoeg is kwetsbaarder dan een gesneden voeg. Veel nieuw voegwerk wordt als knipvoeg uitgevoerd terwijl het origineel een snijvoeg was. Dat verstoort het gevelbeeld.
Wat is een platvolle voeg?
Bij een platvolle voeg is de voeg met nog natte mortel volgestreken, zodat de voorkant gelijk ligt met de stenen. De vorm is oud: ook middeleeuws voegwerk kende al platvolle voegen. In de twintigste eeuw verdrong hij steeds meer de ambachtelijke voegen, zoals de gesneden voeg.
Wat is een terugliggende voeg?
Een terugliggende voeg, ook verdiepte voeg genoemd, ligt achter de stenen. Dat brengt de steen op de voorgrond. Het deel van de steen dat aan de buitenlucht blootstaat wordt twintig tot dertig procent groter, en de gevel droogt na een regenbui sneller. Het nadeel: de bovenkant van de steen krijgt meer water te verwerken.
Bij het herstellen van voegwerk in oudere steen wordt iets terugliggend gevoegd. De hoeken van oude baksteen zijn wat afgerond, en een voeg die gelijk ligt zou daardoor grof en breed worden. Voor baksteenmetselwerk in het algemeen geldt dat 5 millimeter terug zonder bezwaar kan, mits de voeg diep genoeg is uitgekrabd. Een terugliggende voeg laat wel elke afwijking in de ligging van de stenen sterker zien.
Wat is een lintvoeg?
Een lintvoeg is de horizontale voeg tussen twee lagen stenen, ook liggende voeg genoemd. De verticale voeg tussen twee stenen is de stootvoeg of staande voeg. Samen vormen ze het voegwerk van een gevel.
Een bijzondere vorm is de verdiepte lintvoeg. Daarbij liggen de horizontale voegen terug en zijn de stootvoegen vaak platvol gevoegd, waardoor de gevel een sterk gelaagd beeld krijgt. Dat type kwam begin twintigste eeuw op en werd vooral tussen de twee wereldoorlogen veel toegepast.
Welke voegvorm past bij jouw gevel?

Drie dingen beslissen het: de steen, hoe oud het huis is en welke voeg er in de rest van de straat zit. Een paar vuistregels:
- Bij herstel past het nieuwe voegwerk bij het bestaande. Voegwerk herstel of vernieuw je in dezelfde soort voeg als er al zit. Een gesneden voeg herstel je dus met een gesneden voeg, niet met een platvolle.
- De voeg beslaat 20 tot 25 procent van het gevelvlak. Vorm, kleur en breedte bepalen dus mee het karakter van de gevel. Een voorbeeld: bij twee vergelijkbare gevels uit de late zeventiende eeuw is er één opnieuw gevoegd. De nieuwe voeg is lichter en breder, ligt meer op de steen en valt daardoor meer op.
- Wil je weten welke voeg er oorspronkelijk zat? Kijk onder de gootlijst. Op beschutte plekken is vaak nog de oorspronkelijke vorm te zien.
Bij een bestaande gevel stemmen we de voeg af op het bestaande werk, op de steen en op de straat. De vorm en de kleur kiezen we samen met jou.
Hoort de voeg bij een groter plan voor je hele gevel? Lees dan over gevelrenovatie.
Welke voegkleur past bij jouw gevel?
Grijs is de gangbare kleur: metselen met cementmortel en navoegen met grijze voegmortel is van ouds de meest gebruikte methode. Fabrikanten leveren ook een breed scala aan gekleurde voegmortels, dus een andere kleur kan ook. Bij een bestaande gevel kies je een kleur die aansluit op de steen en op de buren. Het is verstandig om een paar monsters op te zetten om de juiste kleur te vinden.
Bij monumenten waarschuwt de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed voor sprekende voegen: voegen die in vorm, kleur en dikte duidelijk afsteken tegen de steen. Dat geeft een zogenaamd perfect beeld, maar tast de cultuurhistorische waarde van de gevel aan.