Hoe impregneren werkt en wat de prijs bepaalt, lees je op de pagina over gevel impregneren.
Wat zijn de nadelen van gevel impregneren?
- Het is onomkeerbaar. Een impregneermiddel dringt twee tot acht millimeter in de steen en is daarna niet meer te verwijderen.
- Scheuren en slechte voegen blijven een lek. Een impregneermiddel overbrugt geen scheuren. Waar een haarscheur zit of de voeg niet goed aan de steen hecht, komt het water de gevel gewoon in.
- Het is altijd de hele gevel. Een plek waar water binnenkomt, impregneer je niet los: impregneren doe je nooit plaatselijk.
- Nieuw voegwerk hecht er slechter op. Waterafstotend metselwerk heeft een sterk negatief effect op de hechting van nieuwe voegmortel. Een voeger moet daarom eerst controleren of de gevel eerder is behandeld, en aan de voegspecie moeten dan hulpstoffen worden toegevoegd.
- De vorstgarantie van de steenfabrikant kan vervallen. Bij veel baksteenfabrikanten vervalt de vorstgarantie op de baksteen als de gevel wordt geïmpregneerd, want de fabrikant heeft geen invloed op het middel en de uitvoering. Bij een te dunne laag kunnen stenen die wel aan de vorsteisen voldoen toch vorstschade krijgen.
- Het werkt niet voor altijd. De behandeling gaat niet eeuwig mee en moet na verloop van tijd worden herhaald. Op een west- of zuidgevel is de werking minder duurzaam gebleken dan op een noordgevel.
Is een geïmpregneerde gevel nog dampopen?
Grotendeels wel. De dampdoorlaatbaarheid verandert niet significant, dus waterdamp kan er nog uit.
Het probleem zit in water dat al in de muur zit. Als vloeibaar water kan het een behandelde muur niet meer verlaten, net zoals het er niet in kan. Zit er vocht in door optrekkend vocht, een lekkage of een scheurtje, dan kan het er alleen als damp uit. Dat gaat trager. Zelfs behandelingen die het damptransport weinig beïnvloeden, vertragen het drogen van een natte muur. In een proef had een behandelde baksteen die helemaal vol water zat na vier dagen drogen nog 90 procent van dat water. Een onbehandelde steen had toen nog ongeveer 25 procent.
Een muur die langer nat blijft, loopt meer risico op vorstschade en biologische groei. In een perfecte situatie speelt dat tragere drogen maar één keer: vlak na de behandeling.
Zout maakt het erger. Zouten verplaatsen zich alleen met water, niet als damp. Droogt de muur, dan blijven ze achter de behandelde laag liggen, kristalliseren daar uit en kunnen de laag losdrukken. Witte uitbloei en schilferende steen kunnen op zout wijzen, en vocht- en zoutschade gaan vaak samen.
Wanneer is impregneren geen goed idee?
Drie vragen beslissen of een gevel er klaar voor is. Is een andere vochtbron dan regen te stoppen? Is het zout blijvend omlaag te krijgen? Zijn de scheuren te herstellen? Is het antwoord op een van de drie nee, dan impregneer je niet.
Bij de eerste vraag geldt: regen moet de enige vochtbelasting zijn. Optrekkend vocht moet eerst worden bestreden, en een lekkage of een kozijnaansluiting die niet goed is afgedicht moet eerst worden hersteld. Is er een andere bron, dan is impregneren niet nuttig en vaak zelfs schadelijk.
Bij een monument of een historisch huis raden we impregneren meestal af. Zo’n gevel is meer gebaat bij goed onderhoud en bouwkundig herstel. Woon je in een monument of een beschermd stadsgezicht, vraag dan eerst bij de gemeente of je een vergunning nodig hebt.
Ook een gevel van verschillende materialen, zoals baksteen met natuursteen, maakt het lastig. Het middel moet gelijkmatig in de ondergrond trekken, en veel oude bakstenen zijn moeilijk te impregneren. Hoe impregneren in zijn werk gaat lees je bij de dienst zelf.
Wat moet er gebeuren voordat je een gevel impregneert?
Regelmatig en zorgvuldig herstel van metsel- en voegwerk beschermt een gevel tegen weer en wind. Bij een historische gevel gaan goed onderhoud en bouwkundige maatregelen zelfs voor impregneren. Deze volgorde houd je aan:
- Zoek waar het water vandaan komt. Lekkende goten, kapotte hemelwaterafvoeren en muurafdekkingen maken metsel- en voegwerk nat.
- Maak de gevel schoon waar dat nodig is. Dan hecht de nieuwe voeg beter.
- Herstel de gevel. Kapotte voegen laat je opnieuw voegen, zie voegwerk herstellen. Voor scheuren en kapotte stenen is er metselwerk herstellen.
- Is impregneren daarna nog nodig, dan komt het als laatste, als de nieuwe voeg is uitgehard. Mortel hardt uit onder invloed van water, en een behandelde gevel houdt dat water tegen. De gevel moet dan schoon zijn, met voeg en steen in goede conditie.
Wanneer helpt impregneren wel?
Impregneren is geen standaardbehandeling. Bij de buitenmuur van een woning kan het zinvol zijn als regen de enige vochtbron is en voeg en steen in goede staat zijn. Bij een spouwmuur is er weinig kans dat impregneren van het buitenblad vochtproblemen aan de binnenkant geeft, omdat vocht via de spouw wordt afgevoerd. Bij historisch massief metselwerk, zonder spouw, ligt dat anders: dat bevat vaak schadelijke hoeveelheden oplosbare zouten.